مسلمانان ساختن بیمارستان را با استفاده از تجارب پزشکان سایر ملل، خصوصا ایرانیان و با الگوبرداری از بیمارستان جندی شاپور آموختند و بیمارستان های فراوانی دایر نمودند. مسلمانان ضمن ساخت انواع بیمارستان، ساختار و تشکیلاتی کارآمد مبتنی بر رییس، معاونان، مباشران، ناظران، پرستاران، خدمه و. . . که در بخش های مختلف و مجزای بیمارستان ها خدمت ارایه می کردند، به وجود آوردند. در بیمارستان های اسلامی، پزشکان مرد و زن با تخصص های مختلف، بدون توجه به دین و نژاد بیماران، به معالجه ی آنان می پرداختند. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی تحلیلی مبتنی بر اطلاعات کتابخانه ای درصدد پاسخ به این سوال است که ساختار و تشکیلات بیمارستان ها در تمدن اسلامی چگونه بوده است؟ نتیجه اینکه بیمارستان ها در تمدن اسلامی، ساختاری منظم و تشکیلاتی کارآمد داشته و دارای بخش های درمانی مختلفی بوده اند. همچنین ساختار و تشکیلات بیمارستان های اسلامی به مرور زمان تکامل یافته تر شده است.

زمینه و هدف: هدف از انجام این تحقیق بررسی مهمترین علل انتخاب بیمارستانهای دولتی و خصوصی شهر تهران توسط بیماران مراجعه کننده به این بیمارستانها در سال 1387 می باشد.مواد و رو شها: این پژوهش یک مطالعه توصیفی مقایسه ای از نوع مقطعی می باشد. جامعه آماری در این پژوهش شامل بیماران بستری شده در بیمارستا نهای خصوصی و دولتی تحت نظارت دانشگاه های علوم پزشکی تهران، ایران و شهید بهشتی می باشد. با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده، تعداد 360 نفر بیمار انتخاب گردیدند. ابزار سنجش در این پژوهش شامل یک پرسشنامه محقق ساخته 3 بخشی بود که بخش اول آن شامل 25 پرسش 5 گزین های به روش امتیازدهی لیکرت، قسمت دوم 2 پرسش بصورت دو گزینه ای بلی یا خیر و بخش سوم شامل 2 سؤال باز بود که روایی آن از طریق سنجش محتوا بدست آمد. ضریب همبستگی پرسشنامه 90 درصد بدست آمد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و از آزمو نهای آماری کای دو و من ویتنی و آزمون t و فریدمن و رگرسیون لجستیک مدل Backward استفاده گردید.یافته ها: بر اساس نتایج بدست آمده مهمترین عوامل مستعد کننده در انتخاب بیمارستانهای دولتی توسط بیماران به ترتیب وجود پزشکان مجرب و ورزیده، ارتباط پزشک معالج با بیمار و حضور وی بر بالین، شهرت پزشکان بیمارستان و مهمترین علل انتخاب بیمارستانهای خصوصی توسط بیماران وجود پزشکان مجرب و ورزیده، ارتباط پزشک معالج با بیمارو حضور وی بر بالین بیمار و فعالیت پزشک معالج در بیمارستان می باشد. همچنین از بین عوامل توانا کننده مهمترین دلایل بیماران برای انتخاب بیمارستان های دولتی به ترتیب هزینه های بیمارستان و درآمد بیمار و مهمترین دلایل آنها برای انتخاب بیمارستانهای خصوصی درآمد بیمار و هزینه های بیمارستان بوده است .(p=0.05)نتیجه گیری: هم بیمارانی که بیمارستانهای خصوصی و هم بیمارانی که بیمارستانهای دولتی را انتخاب می نمایند عنوان می کنند که علت اصلی انتخابشان وجود پزشک مجرب و ورزیده در آن بیمارستان می باشد. هزینه بیمارستان و درآمد بیماران نیز از مهمترین عواملی است که در انتخاب بیمارستان تاثیر می گذارد.

مقدمه: امروزه بیمارستانها به عنوان بخش های اصلی نظام سلامت اهمیت خاصی در مباحث اقتصاد بهداشت و درمان دارند. هزینه ها و مخارج بطور روزافزون در حال صعود است و تامین منابع مالی برای ادامه حیات و جلوگیری ازوقفه در روند ارایه خدمات دغدغه زاست لذا مراکز درمانی بعنوان یک بنگاه اقتصادی باید از هزینه یابی و تحلیل هزینه ها در راستای استفاده اثربخش از منابع و ارتقای بهره وری استفاده نمایند. هدف این مطالعه تعیین هزینه هتلینگ و بار مالی روز- بیمار بستری مراکز آموزشی- درمانی دانشگاه علوم پزشکی قزوین می باشد.روش بررسی: مطالعه حاضر توصیفی- مقطعی است که در سال 1388 در مراکز آموزشی- درمانی دانشگاه علوم پزشکی قزوین انجام شد. جامعه پژوهش شامل مراکز آموزشی درمانی شهید رجایی، بوعلی، قدس و کوثر بود. از آنجا که هدف مطالعه بررسی تمام مراکز مذکور بود لذا جامعه پژوهش به روش سرشماری مورد مطالعه قرار گرفت. در این مطالعه واحدهای هزینه به کانون های مراقبت مستقیم از بیمار، کانون های خدمات بالینی جانبی و کانون های خدمات پشتیبانی فهرست بندی شده و در 2 طبقه واحدهای خدمات مستقیم و واحدهای خدمات غیرمستقیم قرار گرفت. اطلاعات هزینه ای از طریق فرم های اطلاعاتی هزینه یابی جمع آوری و سپس با روش تخصیص نزولی گام به گام اقدام به تسهیم هزینه هتلینگ روز بیمار- بستری در واحدهای مراقبت مستقیم از بیمار شد.نتایج: میانگین هزینه هتلینگ روز- بیمار بستری در مراکز مورد مطالعه 689229 ریال بود. میانگین بار مالی تحمیل شده به مراکز بازای هر روز- بیمار بسیتری 345707 ریال بود. در مراکز مورد مطالعه هزینه کرد از محل اعتبارات جاری و از محل درآمدهای اختصاصی برای منابع انسانی بطور متوسط 67 درصد و برای منابع غیرانسانی 33 درصد هزینه های عملیاتی مراکز مرتبط را تشکیل می دادند. نسبت هزینه استهلاک تجهیزات سرمایه ای مراکز به کل هزینه های مرتبط با هتلینگ (هزینه های عملیاتی و سرمایه ای) 9 درصد برآورد شد. بطور متوسط هزینه های مستقیم 58 درصد و هزینه های غیرمستقیم 42 درصد هزینه های هتلین واحدهای مراقبت را تشکیل می دادند. همچنین هزینه های ثابت 79 و هزینه های متغیر 21 درصد هزینه های عملیاتی مراکز مورد مطالعه را تشکیل می دادند.نتیجه گیری: هزینه یابی و برآورد هزینه هتلینگ روز- بیمار بستری عامل مهمی در تعیین راهبردهای قیمت گذاری خدمات شناسایی علل انحرافات نسبت به کارکرد بودجه بندی و تحلیل آنها در هزینه واحد خدمات، ارزیابی پروژه های درون صنعت بیمارستانی و برنامه ریزی صحیح مالی برای دوره های آتی است. به جهت ارتقای بهره وری از منابع، مدیران و مسوولان باید با استفاده از این متد در راستای شناسایی هزینه هرز عملیاتی، ارتقای توان عملیاتی، کشف علل انحراف نامساعد کارایی استفاده بیشتری نمایند.

زمینه و هدف: بیمارستان های خیریه در حفظ و اعاده سلامت مردم، به ویژه اقشار کم درآمد جامعه نقش برجسته ای دارند؛ از این رو چگونگی مدیریت در این بیمارستان ها از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف اصلی این پژوهش، ارایه الگویی برای مدیریت بیمارستان های خیریه ایران است.روش بررسی: این مطالعه از نوع کاربردی بوده و با روش توصیفی- تطبیقی انجام گرفته است. داده های تحقیق با مطالعه منابع علمی کتابخانه ای و بررسی مستندات عینی داخلی و خارجی، از طریق مراجعه به پایگاه های الکترونیکی، مکاتبه الکترونیک و مصاحبه با برخی از مدیران بیمارستان های خیریه و مشاهده تعدادی از بیمارستان های خیریه کشورهای منتخب با ارسال پرسشنامه فارسی برای بیمارستان های ایران و پرسشنامه انگلیسی برای بیمارستان های خارج کشور گردآوری شد. به منظور طراحی الگوی پژوهش، با مقایسه نقاط قوت و ضعف اداره بیمارستان های خیریه در ایران، آلمان، آمریکا و هندوستان، الگوی اولیه طراحی و پس از آزمون به روش شبه دلفی (قضاوت خبرگان) طی دو مرحله و با تایید ده تن از اساتید و خبرگان اعتبار سنجی شد. روش نمره دهی پرسشنامه با استفاده از مقیاس پنج گزینه ای لیکرت، بسیار خوب (4) و بسیار ضعیف (0) انجام شد، و باروش دلفی، نهایی گردید.یافته ها: نتایج مطالعات در ایران نشان داد، که بیمارستان های خیریه با سلیقه های مختلف و بدون وجود یک چارچوب مشخص اداره می شوند، هیچ گونه کمکی از دولت دریافت نمی دارند، تعدادی از این بیمارستان ها خودکفا نیستند و به مدد کمکهای خیرین استمرار فعالیت دارند. بیمارستان های خیریه مورد مطالعه در خارج از کشور به شکل بیمارستان های ایران اداره نمی شوند و اکثرا تحت پوشش یک بنیاد و یا شرکت می باشند. در بعضی از کشور ها پس از برقراری نظام طب ملی، بیمارستان های خیریه در آن ادغام شده اند.نتیجه گیری: با توجه به این که هزینه درمان در بیمارستان های خصوصی بسیار گران بوده و اکثرا با بیمه قرارداد ندارند، نقش بیمارستان های خیریه در کمک به سلامت جامعه حیاتی است؛ لذا استفاده از الگوی ارایه شده می تواند در اداره مطلوب این سازمان ها و پاسخگویی به نیاز بیماران مستمند موثر واقع شوند. با برقراری نظام هیات مدیره ای به عنوان عالی ترین مرجع تصمیم گیری در بیمارستان های خیریه و دادن اختیارات لازم به آنان و همچنین تشکیل کمیته های برنامه ریزی، کنترل و نظارت، روابط برون بخشی و سیاست گذاری، می توان بهبود مدیریت و خودکفایی این بیمارستان ها در اداره امور جاری خود را شاهد بود.

مقدمه: بیمارستان ها از منابع طبیعی استفاده می کنند؛ که همه آن ها بر روی محیط زیست تأثیر منفی می گذارند. اما آن ها با استفاده هوشمندانه و پایدار از منابع طبیعی مفهوم بیمارستان سبز را در جهان گسترش می دهند. هدف این پژوهش بررسی عوامل موثر بر پیاده سازی استانداردهای بیمارستان سبز در بیمارستان های سازمان تامین اجتماعی در سال 1401 با بهر ه گیری از الگوی مفهومی GGHH می باشد. روش پژوهش: این پژوهش کاربردی، کمی و توصیفی با نمونه گیری هدفمند (مدیر، بهبود کیفیت، بهداشت محیط/ حرفه ای) در بیمارستان های تامین اجتماعی (حجم نمونه 210 نفر) انجام گرفت. پرسشنامه پژوهشگر ساخته و با روش آماری آزمون شاپیروویلکس، ویلکاکسون و فریدمن در نرم افزار SPSS (0.001: p-Values) می باشد. یافته ها: مولفه های با میانگین (یا میانه) بیشتر از حد متوسط (سطح اطمینان 95 درصد) از اهمیت کافی برخوردار هستند. میزان موثر بودن مولفه ها در بخش انرژی بالاترین رتبه با 20.27 امتیاز مربوط به استفاده از دستگاه های کارآمد انرژی و پایین ترین رتبه با امتیاز 7.09 مربوط به حداقل استفاده از گرمایش مصنوعی می باشد. میزان موثر بودن مولفه ها در بخش غذا بالاترین رتبه با امتیاز 10.83 مربوط به استفاده از ظروف غذای قابل استفاده مجدد و پایین ترین رتبه با امتیاز 4.79 مربوط به تامین مواد غذایی در داخل بیمارستان می باشد. میزان موثر بودن مولفه ها در بخش آب بالاترین رتبه با امتیاز 8.35 مربوط به استفاده از بازیافت فاضلاب و پایین ترین رتبه با امتیاز 3.42 مربوط به استفاده از پرده آب می باشد. نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش حاضر، با برنامه ریزی بهینه و تامین منابع به استانداردهای بیمارستان سبز الگوی GGHH را در بیمارستان پیاده کرد.

مقدمه: رضایت شغلی نگرشی فردی نسبت به شغل است و نشان می دهد که توقع فرد با پاداش هایی که شغل و سازمان برای او فراهم می کند تا چه حد سازگاری و هماهنگی دارد. رضایت شغلی یعنی این که فرد احساس کند که در حرفه خود به خواسته ها و ارزش های مورد نظر رسیده است.هدف: تعیین میزان رضایت شغلی روسا، مدیران و سرپرستان واحدهای مختلف بیمارستان های دولتی استان گیلان در سال 1384.مواد و روش ها: پژوهش به صورت مقطعی و توصیفی ـ تحلیلی انجام شد. جامعه هدف، 90 نفر از روسا، مدیران و سرپرستان واحدهای مختلف 19 بیمارستان دولتی تابعه دانشگاه علوم پزشکی گیلان شامل رییس و مدیر بیمارستان، مترون، رییس امور مالی، رییس امور اداری، مسوول آزمایشگاه، مسوول داروخانه و مسوول رادیولوژی بود. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه حاوی 46 سوال در دو بخش شامل مشخصات فردی مدیران و میزان رضایت آنان از شغل شان بود. پرسشنامه ها از دهم آبان سال 1384 به مدت یک ماه جمع آوری شد.نتایج: 11/10 درصد روسا، مدیران و سرپرستان بیمارستان ها از تمام جوانب شغل شان بسیار راضی، 43/58 درصد راضی، 22/4 درصد بی تفاوت،  14.07درصد ناراضی و6.67  درصد بسیار ناراضی بوده اند. میزان رضایت از جنبه رفاهی، آموزشی، ساختاری، مدیریتی و شرایـط فیزیکی محـیط کار به ترتیب، 11/48 درصد، 79.99 درصد، 66.64 درصد، 2/77 درصد و 70.77 درصد بود.نتیجه گیری: بین میزان رضایت شغلی و مشخصات فردی از قبیل سن، مقطع تحصیلات، سابقه کار و جنس، همچنین بین رضایت شغلی و شرایط فیزیکی محیط کار، شرایط رفاهی و آموزشی بودن شغل رابطه معنی دار وجود دارد که با رسیدگی به وضعیت و شرایـط فـیزیکی بیمارستان ها، تسهیلات رفاهی و پاداش مادی و معنوی برای مدیران، تغییر شیوه های سنتی و قدیمی و بکارگیری روش های نوین اداره بیمارستان ها و بکارگیری فارغ التحصیلان رشته مدیریت خدمات بهداشتی- درمانی می توان شاهد بالا رفتن رضایت شغلی بود.

مقدمه: کسورات بیمه ای یکی از خسارات مالی قابل توجه و جبران ناپذیر در بیمارستان ها محسوب می شوند که بنا به عوامل مختلفی، سازمان های بیمه گر صورتحساب های ارسالی از بیمارستان ها را به طور کامل بازپرداخت نمی کنند. مطالعه حاضر با هدف تعیین میزان و علل کسورات بیمه در بیمارستان های آموزشی و غیرآموزشی منتخب دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شد. روش ها: پژوهش حاضر به روش توصیفی از نوع کاربردی بود که به صورت مقطعی در شش بیمارستان منتخب وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شد. جامعه پژوهش شامل پرونده های بستری و سرپایی در بازه زمانی شش ماه نخست سال 1398 بود. گزارش های کسورات بیمه های خدمات درمانی و تأمین اجتماعی با مراجعه به واحد درآمد بیمارستان ها بررسی شد. ابزار گردآوری داده ها فرم محقق ساخته بود که مبالغ و نوع کسور به تفکیک نوع پرونده و بیمارستان های آموزشی و غیرآموزشی جمع آوری شد. داده ها به روش آمار توصیفی با استفاده از نرم افزار اکسل تحلیل شد. یافته ها: بیشترین کسور اعمال شده در اسناد بستری به ترتیب حق العمل جراحی و ویزیت بستری و در اسناد سرپایی به ویزیت، خدمات آزمایشگاه، خدمات تشخیص و مشاوره مربوط می شد. نتیجه گیری: به سیاست گذاران و برنامه ریزان نظام سلامت پیشنهاد می گردد که با برگزاری کارگاه های آموزشی برای کادر مسئول، به کارگیری دانش آموختگان مربوطه، تحلیل پرونده ها قبل از ارسال به سازمان های بیمه گر از ایجاد کسورات بیمه ای جلوگیری کرد.

زمینه: استفاده از تحلیل های اقتصادی برای تخصیص بهینه و استفاده اثر بخش از منابع تولیدی بیمارستانی اهمیت ویژه ای دارد.هدف : مطالعه به منظور تخمین تابع تولیدی بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی قزوین طی سال های 1377 تا 1383 انجام شد.مواد و روش ها : این مطالعه مقطعی در سال 1384 در چهار بیمارستان وابسته به دانشگاه علوم پزشکی قزوین انجام شد. داده های آماری از طریق فرم های اطلاعاتی جمع آوری و با  استفاده از نرم افزار SPSS به شیوه رگرسیونی تجزیه و تحلیل شدند. تابع تولید انتخاب شده از نوع کاب داگلاس بود.یافته ها: کشش تولید نهاده های تولید پزشکان، پرستاران، تخت های فعال و سایر کارکنان (غیر درمانی) در بیمارستان های مورد مطالعه به ترتیب 0.55- ، 0.29 ، 0.81  و 0.73 بود. تولید نهایی نهاده های پزشکان، پرستاران، تخت های فعال و سایر کارکنان به ترتیب 114- ، 38.6 ، 54 و 37 پذیرش تعدیل شده بستری بود. مقدار ضریب تابع تولید بیمارستان های مورد مطالعه در دوره پژوهش 1.28 بود.نتیجه گیری: تمام عوامل تولید به غیر از نهاده پزشکان در منطقه اقتصادی و منطقی تولید قرار داشتند و بیمارستان های مورد مطالعه با بسط تولید و انتخاب ظرفیت مناسب  تولیدی می توانند هزینه واحد تولیدی را در دوره بلند مدت اقتصادی تقلیل دهند، بنابراین پیشنهاد می شود به مقادیر نهاده های تولید، به غیر از پزشکان، اضافه شود و علل تاثیر منفی نهاده پزشکان بر تولید بررسی و شناسایی شوند. 

مقدمه: با توجه به نقش بیمارستان ها در ارتقاء سطح سلامت افراد جامعه، ارزیابی مهم ترین عواملی که ممکن است در مراجعه یا عدم مراجعه بیمار به بیمارستانی موثر باشد می تواند در بررسی نقاط قوت و ضعف بیمارستان ها جهت جذب بیماران مفید باشد. لذا در این پژوهش عوامل موثر درانتخاب بیمارستان های اموزشی شهر یزد توسط بیماران را بررسی نمودیم.روش پژوهش: مطالعه حاضر، تحلیلی و از نوع مقطعی می باشد. جامعه آماری در این پژوهش شامل بیماران بستری شده در بیمارستان های اموزشی شهر یزد و نمونه پژوهش شامل 226 نفر از بیماران می باشد. به منظور جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه دو قسمتی شامل مشخصات فردی بیمار و تعیین میزان تاثیر عوامل مختلف در انتخاب بیمارستان ها استفاده شد. برای انالیز داده ها، از نرم افزار SPSS16 و از آزمون های آماری wallis - kruskal و Mann-whitney و t-test و Anova استفاده گردید.یافته ها: از بین 3 بیمارستان، در بیمارستان شهید صدوقی «عوامل مربوط به پزشک معالج» با میانگین (15.27±3.13) و «عوامل شخصی» با میانگین (12.06±3.17) و در بیمارستان شهیدرهنمون «عوامل مربوط به پرستار» با میانگین (7.14±2.05) و «عوامل مربوط به بیمارستان» با میانگین (16.18±3.47) و در بیمارستان افشار «عوامل مربوط به پزشک معالج با میانگین (14.78±2.82) و «عوامل مربوط به بیمارستان» با میانگین (14.97±3.30) بیشترین نقش را درانتخاب داشته است.نتیجه گیری: بیمارانی که بیمارستان های اموزشی شهر یزد را برای بهبود وضعیت سلامت خود انتخاب کردند عنوان کردندکه عوامل مربوط به بیمارستان مهم ترین عامل در انتخاب بیمارستانشان می باشد و عوامل مربوط به پزشک معالج و عوامل شخصی به ترتیب نقش مهمی را ایفا می کنند. یافته های این مطالعه می تواند مورد استفاده و کاربرد دست اندرکاران نظام سلامت کشور جهت برنامه ریزی، سازماندهی و ارزیابی خدمات مراقبت سلامت باشد.

زمینه و هدف: مدیریت بیمارستان در دهه های اخیر با چالش های متعددی روبرو بوده است. شناسایی و حل این چالش ها موجب ارتقای کارایی و اثربخشی فعالیت های بیمارستان می شود. این مطالعه با هدف شناسایی و تبیین چالش های پیش روی مدیریت بیمارستان انجام شد.مواد و روش: مطالعه کیفی حاضر با رویکرد تحلیل محتوا در دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال 1393-1394 انجام شد. جامعه پژوهش شامل مدیران بیمارستان های آموزشی و درمانی، مدیران ستادی دانشگاه، اعضای هیات علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی شیراز بودند که در مجموع 24 نفر از افراد به صورت هدفمند انتخاب شدند. در این مطالعه جهت گردآوری اطلاعات از روش مصاحبه و بحث گروهی متمرکز استفاده شد. همچنین از روش تحلیل محتوا برای تحلیل داده های مطالعه استفاده شد.یافته ها: در این مطالعه چالش های مدیریت بیمارستان در پنچ مضمون (ساختار و تشکیلات دانشگاه، قوانین و دستورالعمل ها، منابع و امکانات، ضعف دوره های آموزشی و سیاست های کلان و بالادستی) تقسیم بندی شد. تغییر فرهنگ و باورها، تغییر ساختار و تشکیلات و آموزش و توانمندسازی به عنوان راهکارهای عبور از چالش ها بیان شد.بحث و نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که مدیران بیمارستان ها با چالش های متعددی که اکثر آنها مشکلات سازمانی و فرایندی هستند روبرو بودند. افزایش ارتباط بیمارستان با سایر مراکز، حمایت مدیران ارشد از مدیران بیمارستان، تقویت فرهنگ مدیرپروری و شفاف نمودن شاخص های بیمارستانی از مهم ترین عوامل جهت کاهش این چالش ها بود.